Beatrice Oosterhoff

Dagboek van een kandidaat raadslid

De aanpak voor meer voedsel uit eigen bodem

11 maart 2022

Nog maar even. De verkiezingsperiode is bijna voorbij. Maar ik ben in de achtergrond gebleven. Ik heb geen politieke campagne gevoerd, zoals ik beloofd had.

Maar waar heb ik mij de laatste tijd dan wel mee bezig gehouden? Niet met de politiek, wel met informatievoorziening en met de praktijk. Want alles wat ik doe draait om mijn hoofdpunt: we moeten samen voor ons eigen eten zorgen. Door ontwikkelingen in de wereld en in ons eigen land zijn we onze voedselonafhankelijkheid bijna helemaal kwijtgeraakt. Maar het is niet te laat om hier iets aan te doen. Politieke partijen en burgers, organisaties en bedrijven, scholen en buurten: iedereen kan hier een rol inspelen. Maar hoe? In dit overzicht zet ik op een rijtje waar ik als kandidaat voor de gemeenteraadsverkiezingen mee bezig ben: voedselvoorziening organiseren op verschillende niveaus.

Moestuinieren voor Dummies: voor individueel moestuinieren

Niet iedereen wil aan de slag met een moestuin. In mijn gesprekken met mensen van verschillende achtergronden ontdekte ik dat de belangrijkste drempels hiervoor zijn:

  • Geen zin om zwaar te spitten, geen zin om te wieden en niet met kruiwagens en gieters willen sjouwen
  • Geen of weinig kennis. Niet weten hoe je aan een moestuin begint.
  • Niet weten waar je geschikte grond kunt vinden
  • Gezondheidsredenen kunnen een belemmering zijn om aan een moestuin te beginnen
  • Niet in je eentje willen moestuinieren

Daarom heb ik een systeem bedacht waar iedereen mee uit de voeten kan. Een oplossing voor elk probleem. Moestuinieren zonder zwaar spitwerk, met eenvoudige basiskennis. Ik noem het Moestuinieren voor Dummies. Het is geschikt voor mensen die zelfstandig willen beginnen zonder zich al te veel in te hoeven spannen. Deze manier van moestuinieren is gebaseerd op het principe dat je de natuur het werk voor je laat doen. Het mag ook geen geld kosten. Een uitgekiend systeem voor de tuinier met een kleine beurs en weinig tijd. Neem contact met me op en ik leg uit hoe het werkt. Of kom kijken op de Rusthoflaan in Bad Nieuweschans waar we zijn begonnen om braakliggende grond weer productief te maken zonder dat we hoeven te spitten, wieden of zwaar kruien.

Buurtvoedseltuinen: losjes naast elkaar en samen moestuinieren

Een volks- of moestuin kan zoveel meer functies hebben dan alleen maar voedsel uit de grond krijgen. Zo’n tuin kan ook een plek worden waar mensen elkaar ontmoeten, waar een kopje koffie uit een thermoskan geschonken kan worden, waar gelachen en gespeeld wordt en waar de zorgen van alledag even vergeten kunnen worden. Welzijn en verbinding, een prettige focus voor de buurt.

Daarvoor heb ik verschillende elementen van een moestuin, een volkstuin en een voedseltuin gecombineerd totdat er iets nieuws ontstond: de buurtvoedseltuin.

Een buurtvoedseltuin is een perceel waar losse stukken grond verhuurd kunnen worden aan tuiniers. Dat kan een stuk particuliere grond zijn of grond van een bedrijf of van de gemeente. Delen van het perceel worden gereserveerd voor een natuurspeeltuin waar kinderen met natuurmaterialen kunnen bouwen en spelen: wilgentenen, hout, boomstammen en meer. Verder worden er laagdrempelige activiteiten georganiseerd: kleien met echte kleigrond, vlechten met wilgentenen, stekjesdag, zaadbommetjes maken en picknicken – als het maar geen geld kost, en als het mensen maar samen brengt.

Een nieuw aspect van buurtvoedseltuinen is de zelfstandigheid. Er wordt niet met subsidies gewerkt, en geen vereniging met bestuur opgericht. Tuiniers doen gewoon hun eigen ding. Kinderen spelen in de natuurspeeltuin. Buren ontmoeten elkaar bij de picknicktafel voor een kopje koffie met zelfgebakken koekjes, en ’s avonds zit een groepje bij één van de omwonenden thuis om een activiteit te plannen. Alles gaat zijn gangetje, maar wel onder het toeziend oog van een vrijwillige coördinator die aangesteld is door de eigenaar van de grond.

Delen is het laatste belangrijke onderdeel: tuinders geven minstens 10% van de oogst aan de buurt. Deze wordt gratis verloot. Elk huisadres staat voor één lot. Wanneer een huisadres een oogsttas heeft gewonnen, krijgt deze bericht om het zelf gratis af te halen. Wordt niet tijdig gereageerd, dan wordt opnieuw een lot getrokken. Zo hoeven er geen persoonlijke gegevens verwerkt geworden en hoeft niemands financiële situaties beoordeeld te worden. Iedereen is gelijk.

Vrijwilligers kunnen voor hun buurtvoedseltuin een eenvoudige papieren nieuwsbrief maken, of een WhatsApp groep of  Facebook pagina opzetten. Eventueel in samenwerking met andere buurtvoedseltuinen.

De eerste buurtvoedseltuin met bijbehorende nieuwsbrief, WhatsApp groep en activiteiten is Nieuweschans al van start gegaan, en er is groen licht om binnenkort ook in Beerta te beginnen.

De Volkstuinvereniging Oldambt

Dit is niet zomaar een volkstuinvereniging, maar eentje die door de gemeente zelf is opgericht om alle losse en ongebruikte stukjes grond in Oldambt te beheren en aan de man te brengen met maar één doel: iets eetbaars uit de grond halen. In welke vorm dan ook. Spotgoedkope betaalbare grond om te huren, weliswaar vaak zonder voorzieningen maar met een breed scala aan mogelijkheden. Alles mag, als je het maar kunt eten en als er maar geen gif gebruikt wordt. Ik werk nauw samen met deze groep bevlogen vrijwilligers, en doe mijn best om ook hier een steentje bij te dragen zodat meer mensen een schop in de grond kunnen zetten.

De Voedselkrant

En dan is er de gratis Voedselkrant: een kleurrijk gratis magazine met tips over moestuinieren, oogsten, verwerken en bewaren van groente, fruit en graan. Eetbaar onkruid en recepten komen ook aan bod. Door de verkiezingen hebben we de Voedselkrant even op een laag pitje gehad, maar na de verkiezingen gaan we de volgende editie zo snel mogelijk publiceren, met bijbehorende website om hem gratis te kunnen downloaden. Afhaalpunten worden nog geregeld.

Laten zien wat mogelijk is

Ik heb de afgelopen weken, maanden en jaren met veel mensen gepraat om een beter beeld te krijgen van onze voedselsituatie, en wat de drempels zijn om hier verbetering in aan te brengen. Ik ben nu bezig om dit samen te vatten voor een serie programma’s, hopelijk op een regionale TV zender. Maar ik ben bezig om er ook zelf werk van te maken. De eerste opnames worden al verwerkt, en worden vervolgd door meer korte programma’s om mensen op de been te krijgen en te laten zien wat allemaal mogelijk is.

Een grotere aanpak via de gemeenteraad?

De gemeente kan een heel belangrijke rol in onze voedselsituatie spelen door ruimte te scheppen voor iedereen die bereid is om de schouders eronder te zetten: boeren, ondernemers, grondeigenaren, scholen en organisaties: iedereen loopt op een gegeven moment wel tegen regeltjes, wetten en vergunningen aan wanneer ze voedsel willen produceren, verwerken of te koop aanbieden. Daar moet versoepeling in komen. Boeren moeten makkelijker een boerenwinkel kunnen opstarten, grond moet beter ingezet worden voor onze eigen voedselvoorziening en kennis en promotie kan door de gemeente op veel grotere schaal verzorgd worden. Een marktkraam moet makkelijk haalbaar zijn voor kleine en lokale voedselproducenten. Bereikbaarheid en gelegenheid, economische stimulans en lokale identiteit – ga zo maar door. Er zou zeker vanuit de gemeenteraad veel werk verzet kunnen worden, en het mooie van lokale voedselvoorziening en het stimuleren van onze economie is dat het zo snel kan. Er zijn voorbeelden genoeg uit onze geschiedenis.

Daarom ben ik bereid om als het nodig is vanuit de gemeenteraad mensen en middelen in te zetten om een aantal belangrijke stappen voor de voedselvoorziening in Oldambt te nemen. Hoewel ik mij in eerste instantie verkiesbaar heb gesteld om aandacht te vragen voor de urgentie voor onze hachelijke voedselzekerheid, zal ik mij ook voor de volle 100% inzetten mochten de kiezers mij een zetel gunnen.

Nieuwsgierig geworden? Ik geef daar graag een thema avond of een presentatie over. Neem maar contact met me op, en ik leg het wel uit in een huiskamergroep, een zaaltje of zelfs buiten bij mooi weer.

Blijf op de hoogte

Schrijf je in als je op de hoogte gehouden wilt worden van nieuwe artikelen in het dagboek

Geef een antwoord

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd.

Copyright © 2022 Dagboek van een kandidaat raadslid
crossmenu